Alimenty na dziecko rodziców pozostających w związku nieformalnym

Prawo dziecka do alimentów nie zależy od małżeństwa rodziców

Dziecko rodziców, którzy nie zawarli małżeństwa, ma takie samo prawo do utrzymania i wychowania jak dziecko urodzone w małżeństwie. O zakresie alimentów decydują potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców, a nie formalny charakter ich związku.

W praktyce odmienność może dotyczyć przede wszystkim sposobu prawnego ustalenia ojcostwa, jeżeli ojciec nie uznał dziecka.

Czy przed alimentami trzeba ustalić ojcostwo?

Jeżeli ojcostwo jest prawnie ustalone – na przykład poprzez uznanie dziecka – można wystąpić bezpośrednio o alimenty. Jeżeli nie zostało ustalone, żądanie alimentów można połączyć ze sprawą o sądowe ustalenie ojcostwa.

W takim postępowaniu sąd może rozstrzygać również inne kwestie przewidziane prawem, zależnie od zgłoszonych żądań i sytuacji dziecka.

Jak ustala się wysokość alimentów?

Podstawą są usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości rodzica zobowiązanego. Koszty mogą obejmować żywność, mieszkanie, opiekę, edukację, zdrowie, odzież, transport, rozwój i wypoczynek.

Sąd bierze również pod uwagę osobiste starania rodzica sprawującego codzienną opiekę. Dlatego obowiązek finansowy drugiego rodzica nie zawsze odpowiada dokładnie połowie miesięcznych kosztów.

Szczegółowy sposób przygotowania wyliczenia opisujemy w poradniku jak obliczyć alimenty na dziecko.

Od kiedy można żądać alimentów?

Najczęściej alimentów żąda się od dnia wniesienia pozwu albo od konkretnej daty wskazanej w żądaniu. Roszczenia za okres wcześniejszy wymagają odrębnej analizy, w tym ustalenia, czy pozostały niezaspokojone potrzeby dziecka albo zobowiązania zaciągnięte na ich pokrycie.

Jeżeli bieżące utrzymanie dziecka wymaga natychmiastowego wsparcia, warto złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów na czas postępowania.

Koszty ciąży, porodu i utrzymania matki

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje również określone roszczenia związane z ciążą i porodem oraz utrzymaniem matki w okresie okołoporodowym. Zakres i termin dochodzenia tych roszczeń należy ocenić indywidualnie.

Nie są to bieżące alimenty na dziecko, dlatego powinny zostać wyraźnie wyodrębnione w żądaniu i uzasadnione odpowiednimi dokumentami.

Jakie dokumenty i dowody przygotować?

• akt urodzenia dziecka;
• dokument uznania ojcostwa albo informacje potrzebne do żądania jego ustalenia;
• miesięczne zestawienie kosztów dziecka;
• faktury, umowy, rachunki i potwierdzenia przelewów;
• dokumenty dotyczące zdrowia, edukacji i szczególnych potrzeb;
• informacje o dochodach i możliwościach zarobkowych rodziców;
• dowody zakresu opieki i dotychczasowego udziału rodzica w utrzymaniu dziecka.

Alimenty a kontakty z dzieckiem

Obowiązek alimentacyjny i prawo do kontaktów są odrębnymi zagadnieniami. Brak kontaktów nie zwalnia z alimentów, a brak płatności nie uprawnia drugiego rodzica do samodzielnego wstrzymania kontaktów.

Jeżeli strony nie potrafią ustalić zasad spotkań, można prowadzić odrębną sprawę o kontakty z dzieckiem lub zgłosić odpowiednie wnioski w innym toczącym się postępowaniu, jeżeli przepisy na to pozwalają.

Najczęstsze pytania