Podział majątku – adwokat w Gdańsku

Kiedy można dokonać podziału majątku po rozwodzie?

Podział majątku wspólnego jest możliwy po ustaniu wspólności majątkowej. Najczęściej następuje to z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, ale wspólność może ustać wcześniej, na przykład na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej, orzeczenia sądu ustanawiającego rozdzielność albo w związku z innym zdarzeniem przewidzianym w ustawie.

Podział można przeprowadzić umownie albo sądownie. Umowa wystarcza, gdy byli małżonkowie są zgodni co do składu majątku, wartości składników, sposobu podziału i ewentualnych spłat. Gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, umowa wymaga aktu notarialnego.

Co wchodzi do majątku wspólnego małżonków?

Do majątku wspólnego należą zasadniczo przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków albo przez jednego z nich. Najczęściej są to:

• nieruchomości i udziały w nieruchomościach;
• wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności zarobkowej;
• dochody z majątku wspólnego i majątków osobistych;
• środki na rachunkach bankowych i lokatach;
• samochody, wyposażenie domu i wartościowe ruchomości;
• akcje, udziały, instrumenty finansowe i inne inwestycje;
• środki zgromadzone w systemach emerytalnych w zakresie wskazanym ustawą;
• przedsiębiorstwo albo składniki wykorzystywane w działalności jednego z małżonków.

O przynależności składnika nie przesądza samo nazwisko widniejące w umowie, księdze wieczystej, dowodzie rejestracyjnym albo na fakturze. Znaczenie ma między innymi data nabycia, źródło środków i obowiązujący wówczas ustrój majątkowy.

Więcej informacji: wspólność majątkowa małżeńska .

Co stanowi majątek osobisty małżonka?

Majątek osobisty nie podlega podziałowi jako składnik majątku wspólnego. Należą do niego między innymi:

• przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności;
• spadki i darowizny, jeżeli spadkodawca albo darczyńca nie postanowił inaczej;
• przedmioty służące wyłącznie osobistym potrzebom;
• prawa niezbywalne przysługujące tylko jednej osobie;
• odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, z ustawowymi wyjątkami;
• nagrody za osobiste osiągnięcia;
• prawa autorskie i prawa pokrewne wskazane w ustawie;
• przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, gdy zachodzi surogacja.

Nawet jeżeli określony składnik pozostaje majątkiem osobistym, w sprawie może powstać roszczenie o rozliczenie środków pochodzących z majątku wspólnego, które zostały przeznaczone na jego zakup, remont albo spłatę.

Jak można podzielić majątek wspólny?

Sąd może zastosować jeden z trzech podstawowych sposobów podziału:

Sąd uwzględnia stanowiska stron, charakter składników, możliwość dalszego korzystania, sytuację mieszkaniową, zdolność do spłaty oraz potrzebę zakończenia współwłasności w sposób wykonalny.

Kiedy można ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym?

Zasadą są równe udziały małżonków w majątku wspólnym. Ustalenie nierównych udziałów wymaga wykazania ważnych powodów oraz różnego stopnia przyczynienia się do powstania majątku.

Przy ocenie przyczynienia uwzględnia się nie tylko dochody i wniesione pieniądze, ale także osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i prowadzeniu gospodarstwa domowego.

Sam fakt, że jeden małżonek zarabiał więcej, nie oznacza automatycznie podstawy do ustalenia nierównych udziałów. Znaczenie mogą mieć natomiast między innymi uporczywe nieprzyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny, trwonienie majątku, uzależnienia albo celowe uchylanie się od pracy — zawsze oceniane w konkretnych okolicznościach.

Jak rozliczyć nakłady i wydatki między majątkami małżonków?

W postępowaniu można rozliczać nakłady i wydatki dokonane:

• z majątku osobistego jednego małżonka na majątek wspólny;
• z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków;
• po ustaniu wspólności, gdy jedna osoba samodzielnie ponosiła wydatki dotyczące wspólnego składnika.

Przykładem może być przeznaczenie środków otrzymanych w darowiźnie na wkład własny do wspólnego mieszkania, remont nieruchomości należącej tylko do jednego małżonka albo spłacanie po rozstaniu rat i koniecznych kosztów wspólnej nieruchomości.

Jak podzielić mieszkanie albo dom po rozwodzie?

Najczęściej nieruchomość zostaje przyznana jednemu z byłych małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego. Możliwe jest także pozostawienie udziałów w określonych częściach, fizyczny podział nieruchomości — jeżeli jest prawnie i technicznie dopuszczalny — albo jej sprzedaż.

Przy przyznaniu nieruchomości jednej osobie sąd ustala jej wartość i wysokość spłaty. Może oznaczyć termin płatności, rozłożyć spłatę na raty oraz odpowiednio ją zabezpieczyć.

W praktyce trzeba ocenić między innymi:

• wartość rynkową nieruchomości;
• stan prawny i treść księgi wieczystej;
• źródło środków wykorzystanych na zakup;
• nakłady i remonty;
• aktualny sposób korzystania;
• zdolność jednego z małżonków do dokonania spłaty;
• istnienie kredytu hipotecznego.

Podział majątku z kredytem hipotecznym

Podział własności nieruchomości nie jest tym samym co zmiana umowy kredytowej. Sąd rodzinny lub cywilny nie może samodzielnie zwolnić jednego z byłych małżonków z długu wobec banku. Do przejęcia kredytu wyłącznie przez jedną osobę potrzebna jest zgoda banku i odpowiednia zmiana umowy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przy przyznaniu nieruchomości jednemu z małżonków jej wartość ustala się co do zasady bez odliczania pozostałego zadłużenia hipotecznego, chyba że zachodzą istotne okoliczności przemawiające za innym podejściem.

Szczegółowe omówienie: podział majątku z kredytem hipotecznym .

Czy firma jednego małżonka podlega podziałowi?

Samo prowadzenie działalności na nazwisko jednego małżonka nie oznacza, że wszystkie związane z nią składniki są jego majątkiem osobistym. W zależności od daty i źródła nabycia do majątku wspólnego mogą należeć między innymi urządzenia, pojazdy, środki pieniężne, zapasy, wierzytelności oraz wartość praw majątkowych związanych z przedsiębiorstwem.

Sprawa może wymagać ustalenia wartości przedsiębiorstwa, przeanalizowania ksiąg, podatków, zobowiązań, przepływów finansowych i nakładów dokonanych z majątku wspólnego lub osobistego.

W spółkach zakres podziału zależy od formy prawnej i rodzaju praw przysługujących małżonkowi. Udział w spółce, wartość ekonomiczna praw oraz środki wypłacone ze spółki wymagają odrębnej analizy.

Jak ustala się wartość majątku?

Jeżeli strony nie są zgodne co do wartości nieruchomości, przedsiębiorstwa, udziałów albo wartościowych ruchomości, sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego. Wycena powinna odpowiadać rzeczywistej wartości rynkowej.

Co do zasady skład majątku ustala się według chwili ustania wspólności, natomiast wartość składników według cen z czasu dokonywania podziału. W sprawie należy również ustalić, co stało się ze składnikami sprzedanymi, zużytymi albo wyprowadzonymi z majątku.

Prywatna wycena może pomóc w negocjacjach i przygotowaniu stanowiska, ale przy sporze nie zastępuje opinii biegłego powołanego przez sąd.

Jak rozliczyć raty i koszty płacone po rozstaniu?

Po ustaniu wspólności jeden z byłych małżonków często samodzielnie spłaca raty kredytu, opłaty wspólnotowe, podatki, ubezpieczenie albo konieczne remonty dotyczące wspólnego składnika.

Rozliczenie zależy od charakteru wydatku, okresu, źródła środków, sposobu korzystania z majątku i tego, czy wydatek służył zachowaniu wspólnego prawa. Nie każde świadczenie podlega zwrotowi w pełnej wysokości.

Warto zachowywać potwierdzenia przelewów, harmonogramy kredytowe, rachunki, faktury, uchwały wspólnoty i korespondencję dotyczącą koniecznych wydatków.

Czy sąd może podzielić majątek w wyroku rozwodowym?

Sąd rozwodowy może dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W praktyce jest to możliwe przede wszystkim wtedy, gdy strony są zgodne co do składu, wartości i sposobu podziału albo zakres sporu jest niewielki.

Jeżeli konieczne są rozbudowane wyceny, rozliczenie firmy, badanie nakładów albo spór o nierówne udziały, podział majątku jest zazwyczaj prowadzony w odrębnym postępowaniu.

Zobacz również: adwokat rozwodowy w Gdańsku .

Gdzie złożyć wniosek o podział majątku w Gdańsku i ile kosztuje sprawa?

Sprawę o podział majątku wspólnego rozpoznaje sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce położenia majątku. Właściwość trzeba ustalić według składników objętych wnioskiem i ich lokalizacji.

Opłata od wniosku wynosi:

• 1 000 zł — gdy strony nie przedstawiają zgodnego projektu podziału;
• 300 zł — gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału majątku wspólnego.

Dodatkowo mogą powstać wydatki na opinie biegłych, dokumenty, odpisy ksiąg wieczystych, tłumaczenia lub inne dowody.

Ile trwa sprawa o podział majątku?

Czas trwania zależy przede wszystkim od liczby i rodzaju składników, poziomu konfliktu oraz zakresu postępowania dowodowego. Sprawę wydłużają zwłaszcza:

• spór o skład majątku;
• żądanie nierównych udziałów;
• rozliczenia nakładów i spłat;
• wycena nieruchomości lub przedsiębiorstwa;
• poszukiwanie rachunków, udziałów i innych aktywów;
• konieczność uzupełniania dokumentacji;
• brak zdolności jednego z małżonków do dokonania spłaty.

Jakie dokumenty i dowody są potrzebne?

Jak przebiega sprawa o podział majątku?

1. Ustalenie daty ustania wspólności. Trzeba sprawdzić rozwód, umowę majątkową albo inne zdarzenie.
2. Sporządzenie pełnej listy składników. Obejmuje nieruchomości, rachunki, ruchomości, firmy i prawa.
3. Ustalenie wartości i źródeł nabycia. Analizowane są dokumenty, wyceny i pochodzenie środków.
4. Określenie roszczeń dodatkowych. Dotyczy nakładów, spłaconych rat, pożytków i nierównych udziałów.
5. Próba uzgodnienia sposobu podziału. Porozumienie może zostać zawarte umownie albo przedstawione sądowi.
6. Wniesienie wniosku do właściwego sądu. Wniosek powinien zawierać kompletną propozycję i dowody.
7. Postępowanie dowodowe i wyceny. Sąd przesłuchuje strony, bada dokumenty i powołuje biegłych.
8. Postanowienie końcowe. Sąd ustala skład, wartości, sposób podziału, spłaty i rozliczenia.

Adwokat w sprawie o podział majątku – Gdańsk

Pomoc kancelarii może obejmować:

• ustalenie składu majątku wspólnego i osobistego;
• analizę dokumentów dotyczących nieruchomości i kredytu;
• ustalenie i udokumentowanie nakładów;
• przygotowanie propozycji podziału i wysokości spłat;
• ocenę podstaw do nierównych udziałów;
• prowadzenie negocjacji i przygotowanie porozumienia;
• sporządzenie wniosku albo odpowiedzi na wniosek;
• przygotowanie pytań i zarzutów do opinii biegłego;
• reprezentację podczas rozpraw;
• analizę postanowienia i dalszych środków prawnych.

Podział majątku – najczęściej zadawane pytania